ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ

ਕੰਧਾਰ ਸਬੰਧੀ ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿੱਸਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਝਰੋਖੇ ਨਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਸ਼ਾਸਨ ੧੭੪੭-੭੨) ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।ਗੁਆਂਢੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਇਮਾਰਤ ਨੇੜਲੀ ਮਸਜਿਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਗਲੀ ‘ਤੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ/ਸਿੱਖ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੀ ਇੱਕ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।

ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ (੧੪੯੪ – ੧੬੨੯) ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ੧੫੮੦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਲਗਭਗ ੫੦‐੫੫ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰਪੁਰੀ-ਸਿੰਧੀ ਵਰਗੇ ਦੋਹਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਕੰਧਾਰੀ ਹਿੰਦੂ (ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ) ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ। ਜਿਸਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਫਿਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਉਚਿਆਈ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਮੀਨਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸੰਗਤ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ।

ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਸੀ। ੧੯੯੦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਬੰਦ ਹਨ, ਪਰ ਕੰਧਾਰੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ੭੫ ਸਾਲਾ ਡਾਕਟਰ ਰਘੂ ਨਾਥ ਅਸ਼ਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੰਧਾਰੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ।

ਲੇਖਕ -ਅਫਗਾਨੀ ਸਿਖ ਸ. ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖੁਰਾਣਾ

-Gurdwara Baba Sri Chand Ji in Kandahar during the time of Ahmad Shah Abdali.A very interesting anecdote is shared in the book Bhulia Bhisriya Yadan De Jharokhe about Kandahar, that there is a Gurdwara dedicated to Baba Sri Chand next to a mosque and a Hindu temple in Kandahar. At the request of Hindus and Sikhs, Ahmad Shah Abdali (reigned 1747-72) allowed the expansion of this place of worship in his capital.The neighboring locals objected, saying that this would mean that the non-Muslim building would look bigger than the nearby mosque. It is said that Ahmad Shah replied to him that there were mosques on every street and that Hindus/Sikhs had only one place of worship in the city, so his decision stood.This Gurdwara commemorates the visit of Baba Sri Chand (1494 – 1629), the founder of the Udasi sect and son of Guru Nanak Dev Ji, who visited the city in 1580.About 50-55 years ago, Shikarpuri-Sindhi-like Kandhari Hindus (Nanak Panthi) of dual faith got together and sought permission to construct a new two-storey building. The height of which was again objected to by the neighbours, the court said that the Gurdwara building should be constructed but its height should not exceed the Shakti Minarets of the mosque. The congregation agreed. Along with the Gurdwara is the Narsingh Dev Temple, which also had a Krishna Temple in its premises. Before 1990, Punjabi and Hindi children were taught at this place.Gurdwaras and temples have been closed for the past few years, but the Hindu-Sikh community of Kandahar has only a handful of Hindus who manage the gurdwaras.75-year-old Dr. Raghunath Ashna, who has never left Afghanistan, has dedicated his life to the people of this country. Who is an important figure among the Kandahar Hindus.گوردوارا بابا سری چاند جی واقع در قندهار در زمان احمدشاه ابدالی.داستان بسیار جالبی در کتاب با عنوان “پنجره های خاطرات فراموش شده” در مورد قندهار به اشتراک گذاشته شده است و آن این است که در کنار یک مسجد و یک معبد هندو در قندهار یک گوردوارا به بابا سری چاند تقدیم شده است.به درخواست هندوها و سیک ها، احمدشاه ابدالی (حکومت 1747-72) اجازه داد تا این عبادتگاه در پایتخت خود گسترش یابد.مردم محلی همسایه مخالفت کردند و گفتند که این بدان معناست که ساختمان غیر مسلمان بزرگتر از مسجد مجاور به نظر می رسد.گفته می شود که احمدشاه به او پاسخ داد که در هر خیابان مساجدی وجود دارد و هندوها/سیک ها فقط یک مکان عبادت در شهر دارند، بنابراین تصمیم او پابرجاست.این گوردوارا یادآور دیدار بابا سری چاند (1494 – 1629)، بنیانگذار فرقه اوداسی و پسر گورو ناناک دو جی است که در سال 1580 از شهر دیدن کرد.حدود 50 تا 55 سال پیش، هندوهای کندهاری (ناناک پانتی) با ایمان دوگانه مانند شیکارپوری-سندی گرد هم آمدند و به دنبال مجوز ساخت یک ساختمان دو طبقه جدید شدند. که ارتفاع آن پس از آن مورد اعتراض همسایگان قرار گرفت، دادگاه گفت که ساختمان گوردوارا باید ساخته شود اما ارتفاع آن نباید از مناره های شاکتی مسجد بیشتر شود. جماعت موافقت کردند.در کنار گوردوارا معبد نارسینگ دیو قرار دارد که معبد کریشنا نیز در محوطه خود داشت. قبل از سال 1990 در این مکان به کودکان پنجابی و هندی آموزش داده می شد.گوردواراها و معابد در چند سال گذشته بسته شده اند، اما جامعه هندو-سیک کندری تنها تعداد انگشت شماری از کودکان دارد که گوردواراها را مدیریت می کنند.داکتر Raghu Nathآشنا 75 ساله که هرگز افغانستان را ترک نکرده است، زندگی خود را وقف مردم این کشور کرده است.در میان هندوهای کندری چه کسی شخصیت مهمی است؟